Ad Branger

Welkom Gast ( Inloggen | Registreer gratis )

Rating 5

Lengte Van De Lijnen 1

Posted by Ad Branger, 26-03-2007, 14:31 in Lengte van de lijnen 1

Lengte van de lijnen 1

De jaren dat we 40 tot 50 meter vliegerlijn aan een bestuurbare vlieger knoopten liggen alweer ver achter ons. Langzamerhand is de lengte van de lijnen steeds korter geworden. Een belangrijke reden is dat vierlijns vliegers steeds populairder zijn geworden en deze vliegers nu eenmaal beter te besturen zijn met vier kortere lijnen.

De tellerstand van de gemiddelde lijnlengte staat nu op ongeveer 20 meter en die neerwaartse koers staat nog niet stil. Welke invloed heeft de lengte van de vliegerlijnen op het gedrag van de vlieger en de activiteit die we er mee uitoefenen? Een overzicht.


Weerstand en gewicht van de lijnen:

Het lijkt me duidelijk dat langere lijnen meer weerstand en gewicht hebben. De lijnweerstand is een onderdeel van de vormweerstand van een vlieger en bestaat uit de weerstand van de hoofd- en remlijnen, maar ook de toming is er een onderdeel van. De linedrag maakt een belangrijk deel uit van de totale weerstand. Het aandeel van de linedrag van de totale weerstand wordt o.a. bepaald door de snelheid. Voor een uitgebreidere uitleg kun je het hoofdstuk over linedrag lezen.

Bij toenemende snelheid zal de lijnlengte
een grotere invloed hebben op de totale weerstand:




EfficiŽntie:

De efficiŽntie van de vlieger wordt bepaald door de verhouding tussen de liftkracht (L = lift) en de weerstand (D = drag). Ofwel de efficiŽntie = L/D. Als de lijnlengte toeneemt, zal de weerstand ook toenemen. Door de toegenomen weerstand zal de efficiŽntie van de vlieger afnemen.


Snelheid:

De snelheid van een vlieger wordt onder anderen bepaald door zijn efficiŽntie. Vanwege een hogere efficiŽntie kan de vlieger met kortere lijnen meer snelheid ontwikkelen.


Windvenster:

Bij de term windvenster gaat het om de hoeken naar links, naar rechts en omhoog, die gezamenlijk een punt vormen. Deze 3-dimensionale "punt" uit een bol noemen we het windvenster. Het windvenster wordt dus niet alleen bepaald door een aantal graden naar links en rechts, maar ook het aantal graden omhoog.

Het windvenster:


De vlieger is in staat een aantal graden naar links, een aantal graden naar rechts en een aantal graden omhoog te vliegen. Als je de lijnen langer maakt zal de vlieger een grotere afstand afleggen van links naar rechts. De punt wordt immers groter. Echter de hoek, het aantal graden van die punt dus, wordt niet groter. Als de weerstand door langere lijnen groter wordt zal vanwege de afnemende efficiŽntie, de hoek naar links, rechts en naar boven kleiner worden.

Hoewel het windvenster kleiner wordt lijkt het windvenster juist groter te worden omdat de vlieger trager is geworden en hij ook een grotere afstand moet afleggen van links naar rechts. De vlieger zal er meestal langer over doen om van links naar rechts te vliegen. De lift- en trekkracht wijzigt niet of nauwelijks, maar duurt hierdoor wel langer.

Bovendien is de vlieger bij een kleiner windvenster ook meer in de powerzone van de wind dan bij een groot windvenster. De tijd in de powerzone neemt daarom toe en de vlieger zal dus langer dezelfde kracht uitoefenen. Wij kunnen dat langer en in een kleiner windvenster vliegen als ďharder trekkenĒ ervaren, maar de prestatie van de vlieger gaat wel degelijk achteruit.

Een belangrijk gevolg van de verhoogde efficiŽntie en een groter windvenster bij kortere lijnen is dat je met de vlieger beter upwind kunt rijden.


Massatraagheidsmoment en de vliegeraar als rotatie-as

De vlieger, als massa, draait om de vliegeraar, als rotatie-as, heen. Het is een bijna basissituatie waar het gaat om het traagheidsmoment.

De vliegeraar als rotatie-as.


Hoe groter de massa van de vlieger, hoe trager de vlieger om die rotatie-as zal draaien. Je kunt ook stellen dat, naarmate het massatraagheidsmoment groter wordt, er meer energie nodig is voor dezelfde rotatiesnelheid. Het traagheidsmoment is juist in dit voorbeeld ook afhankelijk van de afstand van de vlieger tot de rotatie-as. Hoe groter die afstand, dus hoe langer de lijnen in dit geval, hoe groter het traagheidsmoment.

Het traagheidsmoment is in dit geval te berekenen met de formule: I = m * r2. Hierbij is I het traagheidsmoment, m de massa van de vlieger en r de lengte van de lijnen. Uit de formule volgt dat het massatraagheidsmoment kwadratisch toeneemt met de lengte van de lijnen. Het spreekt voor zich dat alleen al vanwege het massatraagheidsmoment de snelheid van deze vliegerbeweging sterk beÔnvloed wordt door de lengte van de lijnen. Meer over de invloed van de massatraagheid op een vlieger in mijn blogonderwerp 'Inertie'.


Meer of minder windkracht:

Korte lijnen kunnen gunstig zijn bij een te harde wind, omdat de vlieger dan korter in de powerzone is. Je zou hier gebruik van kunnen maken als je een iets te grote vlieger in veel wind wilt blijven controleren. De te grote vlieger is nu korter in de powerzone van het windvenster. Ben je iets overpowered dan zou een kortere lijnlengte dus uitkomst kunnen bieden. Bedenk wel dat de kortere lijnlengte de reactietijd korter maakt. Minder tijd om te corrigeren dus. Dat kan juist bij veel wind een nadeel zijn.

Kom je juist wat windkracht tekort dan kan een langere lijnlengte de oplossing zijn. De vlieger bevindt zich dan een langere tijd in de powerzone.

Bij weinig wind spelen langere lijnen wel sneller een negatieve rol i.v.m. hun grotere weerstand en gewicht. Het kan dus zijn dat je met langere lijnen juist meer wind nodig hebt om de vlieger nog goed te kunnen gebruiken. In het bijzonder de weerstand van de remlijnen kan de vlieger aardig afremmen. Die lijnen zijn ook in staat om je vlieger eerder te laten stallen dan nodig is. Hierbij speelt de doorsnede van de remlijnen een grote rol.


Vlagerige wind

In principe is het zo dat wind, naarmate je hoger komt, minder vlagerig zal zijn en eerder toe dan af zal nemen. Langere lijnen kunnen er voor zorgen dat je op grotere hoogte gebruik kunt maken van meer en schonere wind, die minder turbulent is. Bij het buggyrijden heb je hier minder voordeel aan, omdat het gebruikelijk is dat de vlieger relatief laag gehouden wordt. Bij het springen, flyboarden en kitesurfen zal het wel een verschil kunnen maken. Bij deze activiteiten is een schone wind ook van groot belang.

Bij minder of vlagerige wind, zeker in het binnenland, kunnen langere lijnen er voor zorgen dat je bijvoorbeeld met een iets te kleine vlieger toch nog kan vliegeren of buggyrijden.

De flyboarder heeft zijn vlieger vaak hoog in
de lucht en heeft een hekel aan vlagerige wind:




Wendbaarheid en stuurgedrag:

Met langere lijnen draait de vlieger langzamer. De vlieger reageert met korte lijnen namelijk sneller en directer op stuurcommandoís. Nadeel is wel dat je bij het maken van een stuurfout met kortere lijnen minder tijd hebt om die fout te herstellen. Korte lijnen kunnen zodoende bij een (te) harde wind dus ongunstig zijn. Minder tijd om te corrigeren dus.


Verschil high performance en intermediate vliegers:

Intermediate vliegers gevlogen met kortere lijnen kunnen het nadeel hebben dat ze bij een groter windvenster, maar met een kleiner vliegafstand, niet hun maximale prestatie kunnen leveren. De kleinere vliegafstand kan er voor zorgen dat de maximale snelheid en kracht niet gehaald wordt.

High performance vliegers, zoals racematrassen, zijn per definitie sneller dan intermediate vliegers. Ze accelereren ook sneller. Met kortere lijnen zijn deze high performance vliegers meestal toch goed in staat om op een kortere afstand hun maximale snelheid en optimale kracht te behalen. Deze vliegers hebben dan ook meer voordeel bij kortere lijnen.


Vlieger te fel en explosief?

Langere lijnen kunnen er voor zorgen dat een te felle vlieger bij een flinke wind toch nog goed te controleren is, doordat de vlieger wat trager wordt. Je hebt dus meer tijd om te reageren. De zelfbouw Speed, die als snel en explosief bekend staat, is in de buggy met 20 meter lijnen voor velen iets te veel van het goede. Op 25 Ė 30 meter wordt hij wat makker en kun je er soms meer plezier van hebben dan met lijnen van 20 meter.

Met kortere lijnen zal de vlieger veel sneller reageren. Het effect is dat de reactie als explosief ervaren kan worden. De aan- en uitstand van de trekkracht van de vlieger liggen dichter bij elkaar en zullen elkaar ook sneller afwisselen.

Als de lijnen wat langer zijn dan wordt het verloop van
meer en minder trekkracht bij de Speed wat gemoedelijker.




Twee- en vierlijners:

Het spreekt voor zich dat met 4 lijnen de totale lijnlengte een grotere rol speelt dan bij een tweelijner. Dat is dan ook de reden dat er nog genoeg tweelijners zijn die prima functioneren op lijnen van 30 meter.


De praktijk:

De meest gebruikte lijnlengte ligt, afhankelijk van de activiteit, ruwweg tussen 10 en 30 meter.

Gemiddelde lijnlengte bij het buggyrijden is 20 meter:


Bij het rijden in een buggy is een groot windvenster (hoog aan de wind lopen) en snelheid belangrijk. Daar kiest men dan ook vaak voor kortere lijnen. De meest gebruikte lijnlengte in de buggy is 20 meter. De laatste tijd merk je dat er met steeds kortere lijnen wordt geŽxperimenteerd. Lengtes van 10-15 meter zijn geen uitzondering meer. Langer dan 20 meter wordt in de buggy ook nog wel toegepast, maar een hoge snelheid is dan niet meer het doel.

Kortere lijnlengtes van 10 tot 15 meter worden steeds populairder:


De lijnen worden bij het flyboarden en kitesurfen meestal wat langer gekozen. Bij deze activiteiten merk je dat men het als positief ervaart dat de vliegers langduriger een zelfde kracht leveren en dat de ďhangtimeĒ zo lang mogelijk is. De meest toegepaste gemiddelde lengte bij het kitesurfen ligt tussen de 25 en 30 meter.

Kitesurfers gebruiken gemiddeld iets langere lijnen:


Een trend in het kitesurfen, die ook op het land wel zichtbaar gaat worden, is dat de lengte van de lijnen korter gekozen gaat worden vanwege de benodigde ruimte. Je hebt met langere lijnen immers meer vliegerruimte nodig. Laten we hopen dat deze laatste reden de minst toegepaste reden zal blijven om voor een andere lijnlengte te kiezen.

Ad Branger, maart 2007



Comments

There are no comments on this entry


 
« Next Oldest · Ad Branger · Next Newest »